𝐎𝐍𝐒𝐀 𝐁𝐚𝐤𝐚𝐥 “𝐌𝐞𝐦𝐛𝐮𝐧𝐮𝐡” 𝐒𝐜𝐚𝐦𝐦𝐞𝐫 𝐃𝐚𝐥𝐚𝐦 𝐓𝐚𝐥𝐢𝐚𝐧: 𝐄𝐫𝐚 𝐁𝐚𝐡𝐚𝐫𝐮 𝐊𝐞𝐬𝐞𝐥𝐚𝐦𝐚𝐭𝐚𝐧 𝐃𝐢𝐠𝐢𝐭𝐚𝐥 𝐌𝐚𝐥𝐚𝐲𝐬𝐢𝐚

GELOMBANG penipuan dalam talian kini bukan lagi isu terpencil, tetapi telah berkembang menjadi ancaman nasional yang menjejaskan keselamatan kewangan, psikologi dan kepercayaan masyarakat terhadap ekosistem digital. Dalam konteks inilah pelaksanaan Akta Keselamatan Dalam Talian (Online Safety Act — ONSA) dilihat sebagai langkah tegas kerajaan untuk “mematikan” ruang operasi sindiket scammer yang selama ini berleluasa.

Istilah “bunuh” yang digunakan bukan merujuk kepada tindakan fizikal, tetapi kepada usaha memusnahkan rangkaian, taktik dan platform yang menjadi nadi kegiatan penipuan siber.

𝐀𝐧𝐜𝐚𝐦𝐚𝐧 𝐒𝐜𝐚𝐦: 𝐄𝐩𝐢𝐝𝐞𝐦𝐢𝐤 𝐉𝐞𝐧𝐚𝐲𝐚𝐡 𝐀𝐛𝐚𝐝 𝐃𝐢𝐠𝐢𝐭𝐚𝐥

Penipuan dalam talian kini merangkumi pelbagai bentuk — daripada pelaburan palsu, penipuan cinta (love scam), penyamaran pegawai, hingga penggunaan teknologi canggih seperti deepfake AI. Scammer tidak lagi beroperasi secara rawak, sebaliknya menggunakan strategi psikologi, data pengguna dan algoritma media sosial untuk mensasarkan mangsa secara tepat.

Kesannya amat besar:

𝘒𝘦𝘩𝘪𝘭𝘢𝘯𝘨𝘢𝘯 𝘴𝘪𝘮𝘱𝘢𝘯𝘢𝘯 𝘴𝘦𝘶𝘮𝘶𝘳 𝘩𝘪𝘥𝘶𝘱

𝘒𝘦𝘮𝘶𝘴𝘯𝘢𝘩𝘢𝘯 𝘦𝘮𝘰𝘴𝘪 𝘬𝘦𝘭𝘶𝘢𝘳𝘨𝘢

𝘌𝘳𝘰𝘴𝘪 𝘬𝘦𝘱𝘦𝘳𝘤𝘢𝘺𝘢𝘢𝘯 𝘵𝘦𝘳𝘩𝘢𝘥𝘢𝘱 𝘴𝘪𝘴𝘵𝘦𝘮 𝘬𝘦𝘸𝘢𝘯𝘨𝘢𝘯

𝘈𝘯𝘤𝘢𝘮𝘢𝘯 𝘬𝘦𝘱𝘢𝘥𝘢 𝘬𝘦𝘴𝘵𝘢𝘣𝘪𝘭𝘢𝘯 𝘦𝘬𝘰𝘯𝘰𝘮𝘪 𝘥𝘪𝘨𝘪𝘵𝘢𝘭 𝘯𝘦𝘨𝘢𝘳𝘢

Malah, banyak mangsa terdiri daripada warga emas, golongan berpendidikan serta profesional — menunjukkan bahawa sesiapa sahaja boleh terjerat.

𝐎𝐍𝐒𝐀: 𝐏𝐞𝐧𝐝𝐞𝐤𝐚𝐭𝐚𝐧 𝐒𝐢𝐬𝐭𝐞𝐦𝐢𝐤, 𝐁𝐮𝐤𝐚𝐧 𝐒𝐞𝐤𝐚𝐝𝐚𝐫 𝐇𝐮𝐤𝐮𝐦𝐚𝐧

ONSA memperkenalkan pendekatan baharu yang lebih menyeluruh. Fokusnya bukan hanya menangkap penjenayah selepas jenayah berlaku, tetapi mencegah jenayah daripada berlaku sejak awal.

Antara elemen utama:

𝟏. 𝐓𝐚𝐧𝐠𝐠𝐮𝐧𝐠𝐣𝐚𝐰𝐚𝐛 𝐏𝐥𝐚𝐭𝐟𝐨𝐫𝐦 𝐃𝐢𝐠𝐢𝐭𝐚𝐥

Media sosial dan platform komunikasi tidak lagi boleh beralasan sebagai “sekadar perantara”. Mereka kini bertanggungjawab memastikan ruang digital bebas daripada aktiviti penipuan.

Platform yang gagal mengawal kandungan scam boleh dikenakan denda besar antara RM1 juta hingga RM10 juta.

Ini mengubah landskap penguatkuasaan — daripada model reaktif kepada model pencegahan berasaskan akauntabiliti korporat.

𝟐. 𝐌𝐞𝐧𝐚𝐧𝐠𝐚𝐧𝐢 𝐓𝐞𝐤𝐧𝐨𝐥𝐨𝐠𝐢 𝐏𝐞𝐧𝐢𝐩𝐮𝐚𝐧 𝐁𝐚𝐡𝐚𝐫𝐮

Kerajaan turut menumpukan kepada ancaman teknologi seperti:

𝘋𝘦𝘦𝘱𝘧𝘢𝘬𝘦 𝘈𝘐

𝘗𝘦𝘯𝘪𝘱𝘶𝘢𝘯 𝘱𝘦𝘭𝘢𝘣𝘶𝘳𝘢𝘯 𝘥𝘪𝘨𝘪𝘵𝘢𝘭

𝘑𝘶𝘥𝘪 𝘥𝘢𝘭𝘢𝘮 𝘵𝘢𝘭𝘪𝘢𝘯

𝘌𝘬𝘴𝘱𝘭𝘰𝘪𝘵𝘢𝘴𝘪 𝘢𝘭𝘨𝘰𝘳𝘪𝘵𝘮𝘢 𝘮𝘦𝘥𝘪𝘢 𝘴𝘰𝘴𝘪𝘢𝘭

ONSA diwujudkan untuk membendung semua bentuk penipuan ini secara menyeluruh.

𝟑. “𝐑𝐞𝐠𝐮𝐥𝐚𝐭𝐨𝐫𝐲 𝐒𝐚𝐧𝐝𝐛𝐨𝐱”: 𝐅𝐚𝐬𝐚 𝐏𝐞𝐧𝐲𝐞𝐬𝐮𝐚𝐢𝐚𝐧 𝐈𝐧𝐝𝐮𝐬𝐭𝐫𝐢

Pelaksanaan akta ini turut disertai medan ujian regulatori (sandbox) bagi membolehkan platform memahami tanggungjawab mereka sebelum penguatkuasaan penuh dilaksanakan.

Langkah ini penting supaya undang-undang tidak menghalang inovasi, tetapi tetap melindungi pengguna.

Perubahan Paradigma: Dari Mangsa ke Pencegahan

ONSA menandakan perubahan besar dalam cara kerajaan menangani jenayah siber:

Dulu: Fokus kepada tangkapan selepas penipuan berlaku

Kini: Fokus kepada pencegahan sistemik dan penghapusan ruang jenayah

Ini termasuk usaha memastikan kandungan berbahaya, manipulatif atau menipu tidak sempat menjadi viral.

𝐂𝐚𝐛𝐚𝐫𝐚𝐧 𝐏𝐞𝐥𝐚𝐤𝐬𝐚𝐧𝐚𝐚𝐧

Walaupun tegas, pelaksanaan ONSA bukan tanpa cabaran:

– Scammer beroperasi merentas sempadan

– Penggunaan akaun palsu dan identiti curi

– Teknologi enkripsi yang menyukarkan pengesanan

– Risiko penyalahgunaan kuasa jika tidak dipantau

Namun tanpa langkah drastik, Malaysia berisiko menjadi “syurga scammer digital”.

Undang-undang sahaja tidak mencukupi. Kesedaran masyarakat kekal faktor paling penting.

– Orang ramai diingatkan supaya:

– Tidak mudah percaya janji pulangan cepat

– Menyemak kesahihan tawaran pelaburan

– Mengelakkan perkongsian maklumat peribadi

– Melaporkan akaun mencurigakan

Langkah ini penting kerana penipuan sering bermula dengan manipulasi emosi, bukan teknologi.

𝐌𝐞𝐦𝐚𝐭𝐢𝐤𝐚𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐬𝐢𝐬𝐭𝐞𝐦 𝐒𝐜𝐚𝐦, 𝐁𝐮𝐤𝐚𝐧 𝐒𝐞𝐤𝐚𝐝𝐚𝐫 𝐈𝐧𝐝𝐢𝐯𝐢𝐝𝐮

ONSA bukan sekadar undang-undang baharu — ia adalah deklarasi bahawa keselamatan digital adalah isu keselamatan negara. Dengan mengenakan tanggungjawab kepada platform, teknologi dan pengguna secara serentak, kerajaan berusaha “membunuh” ekosistem scam, bukan hanya menangkap pelaku kecil.

Jika dilaksanakan dengan berkesan, ONSA berpotensi mengubah Malaysia daripada sasaran penipuan kepada model keselamatan siber serantau.

Namun akhirnya, perang melawan scam bukan hanya milik kerajaan. Ia adalah tanggungjawab bersama — negara, industri dan rakyat.